Điều gì khiến vàng lao dốc?
Ngày 24/6, giá vàng giao ngay lần đầu tiên kể từ tháng 11/2025 rơi xuống dưới ngưỡng tâm lý quan trọng 4.000 USD/ounce, có thời điểm chạm 3.958 USD/ounce. Tính từ đỉnh 5.598 USD/ounce hồi tháng 1, kim loại quý này đã mất gần 30% giá trị.
Giới phân tích chỉ ra ba nguyên nhân chính đằng sau cú sập này.
Đó là việc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đột ngột xoay trục sang “diều hâu”. Chỉ trong vài tháng, kỳ vọng cắt giảm lãi suất đã biến mất, nhường chỗ cho kịch bản tăng lãi suất.
Cuộc họp FOMC tháng 6 do Chủ tịch Fed mới Kevin Warsh chủ trì đã gây sốc khi điểm đồ thị (dot plot) cho thấy 9/18 quan chức dự báo ít nhất một lần tăng lãi suất trong năm 2026. Các nhà đầu tư hiện đặt cược hơn 80% khả năng Fed sẽ tăng lãi suất vào cuối năm.
Câu chuyện địa chính trị cũng hạ nhiệt. Thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran đã làm giảm đáng kể nhu cầu trú ẩn an toàn, vốn là động lực chính đẩy vàng lên đỉnh hồi đầu năm.
Từ đỉnh gần 5.600 USD/ounce xuống quanh mốc 4.000 USD/ounce, vàng đang ở vùng giá hấp dẫn nhất trong nhiều tháng. Ảnh: Global Times
Ngoài ra, dòng tiền ETF tháo chạy khỏi vàng. Hàng loạt quỹ đầu tư vàng đã ghi nhận dòng rút kỷ lục. Chỉ tính riêng tại Trung Quốc, 7 quỹ ETF vàng lớn đã mất 36,2 tỷ NDT giá trị tài sản trong 3 tháng qua.
Các ngân hàng đầu tư lớn đã buộc phải hạ dự báo giá vàng chỉ trong vài tuần. Quan điểm của các tổ chức hiện khá phân hóa. Goldman Sachs, vốn là phe ủng hộ trung thành nhất của vàng, đã cắt giảm dự báo cuối năm 2026 từ 5.400 USD xuống còn 4.900 USD/ounce.
Deutsche Bank còn mạnh tay hơn, hạ dự báo quý III xuống 4.300 USD/ounce (giảm hơn 22%) và cảnh báo nếu Fed tăng lãi suất 3-4 lần, vàng có thể rơi xuống 3.800 USD/ounce.
UBS hạ xếp hạng vàng xuống mức trung lập và khuyến nghị chờ vàng về dưới 4.000 USD mới là thời điểm mua vào tốt. Morgan Stanley vẫn giữ mục tiêu 5.200 USD nhưng thừa nhận rủi ro tăng đáng kể.
Những yếu tố vẫn hỗ trợ giá vàng
Dù bị bán tháo dữ dội nhưng vàng vẫn còn những trụ đỡ vững chắc có thể kéo giá bật trở lại khi thị trường ổn định.
Khảo sát mới nhất của Hội đồng Vàng Thế giới (WGC) cho thấy 45% ngân hàng trung ương dự định tăng dự trữ vàng trong 12 tháng tới, mức cao kỷ lục từ trước đến nay.
Động thái này phản ánh xu hướng "phi đô la hóa" đang diễn ra mạnh mẽ trên toàn cầu. Dù đồng USD vẫn duy trì sức mạnh nhưng nhà kinh tế học Ilian Mihov của INSEAD nhận định các ngân hàng trung ương sẽ tiếp tục đa dạng hóa khỏi đồng bạc xanh để giảm rủi ro tập trung tài sản.
Trung Quốc là minh chứng rõ nét nhất. Ngân hàng Trung ương nước này đã mua 23 tấn vàng chỉ trong 3 tháng (3-5/2026), vượt xa mức 19 tấn của cả 12 tháng trước đó.
Làn sóng mua vàng của các ngân hàng trung ương, vốn kéo dài 15 năm liên tiếp, cho thấy vàng vẫn giữ vai trò quan trọng trong dự trữ ngoại hối toàn cầu.
Bên cạnh đó, khoản nợ công Mỹ hơn 40.000 tỷ USD là một rủi ro tiềm ẩn. Bất kỳ cú sốc nào cũng có thể buộc Fed phải in tiền, qua đó đẩy lạm phát và giá vàng lên cao. Trong bối cảnh đó, vàng vẫn được xem là "hầm trú ẩn" cuối cùng.
Ông Edward Sterck, Giám đốc Nghiên cứu của WGC, nhận định: "Nhu cầu vàng từ ngân hàng trung ương tiếp tục là động lực hỗ trợ quan trọng. Số liệu mua vào có thể thấp hơn năm 2022 nhưng vẫn ở mức cao theo tiêu chuẩn, chỉ vài chục tấn mỗi quý cũng đủ giữ thị trường khi nhu cầu đầu tư suy giảm".
Có nên mua vàng lúc này?
Trong bối cảnh giá vàng lao dốc hơn 30% khỏi đỉnh lịch sử, giới đầu tư đang phân hóa mạnh mẽ về chiến lược ở vùng giá hiện tại.
Các chuyên gia khuyến nghị nhà đầu tư nên thận trọng với hành động bắt đáy. Lý do là kỳ vọng Fed tăng lãi suất chưa được định giá đầy đủ trong khi các quỹ ETF vàng vẫn bị rút ròng kỷ lục.
Nhà phân tích tại Zhejiang Futures cảnh báo xu hướng giảm chưa kết thúc, khuyến nghị nhà đầu tư chờ đợi các tín hiệu rõ ràng từ dữ liệu lạm phát và việc làm trước khi hành động.
Tuy nhiên, không thiếu ý kiến coi đây là thời điểm tích lũy hấp dẫn. Nhà phân tích tại Everbright Securities nhận định vùng 4.000-4.200 USD/ounce đã là đáy của đợt điều chỉnh.
Lập luận của ông là các yếu tố tiêu cực (giá dầu, lãi suất) đã được phản ánh đầy đủ, trong khi những câu chuyện dài hạn như "phi đô la hóa" và mua vàng của ngân hàng trung ương vẫn còn nguyên.
Chiến lược được khuyến nghị cho hầu hết nhà đầu tư là duy trì tỷ trọng vàng ở mức vừa phải, khoảng 5% danh mục đầu tư và tránh sử dụng đòn bẩy quá lớn trong giai đoạn biến động mạnh này.
Nhà đầu tư dài hạn có thể bắt đầu mua dần trong vùng 4.000-4.200 USD/ounce, nhưng cần chia nhỏ dòng tiền và không dồn toàn bộ vốn vào một thời điểm.
