Ký giấy theo lời con gái, cha mẹ nói bị nhầm lẫn
Theo trình bày của ông U. (SN 1945, ngụ TP Cần Thơ), vợ chồng ông có khối tài sản chung gồm 6 thửa đất tại TP Cần Thơ, đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
Năm 2010, bà T. - con gái của vợ chồng ông U. - nhiều lần thuyết phục cha mẹ ký các hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất. Hai ông bà cho rằng bị con gái cung cấp thông tin không đúng sự thật, dẫn đến nhầm lẫn về mục đích của việc ký kết nên lần lượt ký 5 hợp đồng tặng cho, chuyển toàn bộ 6 thửa đất sang tên con gái.
Sau khi đứng tên toàn bộ số đất này, bà T. mang tài sản thế chấp tại ngân hàng để vay 2,4 tỷ đồng phục vụ hoạt động kinh doanh. Vợ chồng ông U. khẳng định họ hoàn toàn không biết việc thế chấp.
Tranh chấp phát sinh khi bà T. làm ăn thua lỗ, mất khả năng thanh toán. Cuối năm 2019, cơ quan thi hành án kê biên toàn bộ 6 thửa đất cùng căn nhà trên đất để thi hành các bản án buộc bà T. trả nợ cho ngân hàng và các chủ nợ khác.
Nhiều tranh chấp về nhà, đất phát sinh từ việc chuyển giao tài sản giữa các thành viên trong gia đình. Ảnh minh họa: Nguyễn Huế
Sau khi tài sản bị kê biên, vợ chồng ông U. đã khởi kiện yêu cầu hủy toàn bộ các hợp đồng tặng cho. Ông bà cho rằng các giao dịch được xác lập do bị lừa dối, nhầm lẫn và là giao dịch giả tạo.
Ở chiều ngược lại, ngân hàng cho rằng việc nhận thế chấp được thực hiện đúng quy định pháp luật. Các hợp đồng tặng cho đã được công chứng hợp lệ, bà T. là người đứng tên trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nên giao dịch thế chấp hoàn toàn hợp pháp.
Đại diện Văn phòng công chứng xác nhận khi ký kết các hợp đồng, công chứng viên đã giải thích đầy đủ quyền và nghĩa vụ cho các bên. Vợ chồng ông U. đều tự nguyện ký trước mặt công chứng viên và không có ý kiến gì tại thời điểm công chứng.
Vì sao cha mẹ không đòi lại được 6 thửa đất?
Tại phiên tòa sơ thẩm, TAND quận Cái Răng (nay là TAND khu vực 3 - TP Cần Thơ) không chấp nhận toàn bộ yêu cầu hủy các hợp đồng tặng cho của vợ chồng ông U., đồng thời chấp nhận yêu cầu của ngân hàng về việc xử lý các tài sản thế chấp để thu hồi khoản nợ hơn 3,6 tỷ đồng của bà T.
Không đồng ý với phán quyết trên, vợ chồng ông U. kháng cáo.
Tại phiên phúc thẩm, TAND TP Cần Thơ nhận định các hợp đồng tặng cho đều được lập thành văn bản, có công chứng, đăng ký sang tên và đáp ứng đầy đủ các điều kiện có hiệu lực của giao dịch dân sự tại thời điểm xác lập.
Theo tòa, vợ chồng ông U. cho rằng bị con gái lừa dối khi ký các hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất nhưng không cung cấp được chứng cứ chứng minh. Việc trong cùng thời gian ông bà cũng lập hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất đối với một người con gái khác cho thấy ý chí chuyển giao tài sản là hoàn toàn tự nguyện.
Tòa phúc thẩm cho rằng nguyên nhân phát sinh tranh chấp không phải do giao dịch vô hiệu mà xuất phát từ việc bà T. làm ăn thua lỗ, dùng các thửa đất đã được tặng cho để thế chấp vay ngân hàng rồi bị kê biên để thi hành các khoản nợ.
Hội đồng xét xử cũng bác lập luận cho rằng việc tặng cho có điều kiện phụng dưỡng cha mẹ, bởi vợ chồng ông U. không xuất trình được bất kỳ tài liệu hay chứng cứ nào chứng minh đây là điều kiện ràng buộc của hợp đồng. Sau khi quyền sử dụng đất được sang tên hợp pháp, bà T. có đầy đủ quyền định đoạt đối với tài sản, trong đó có quyền thế chấp để vay vốn.
Tuy nhiên, TAND TP Cần Thơ cho rằng bản án sơ thẩm còn thiếu sót khi chưa xem xét đầy đủ hiện trạng tài sản trên đất. Kết quả thẩm định tại cấp phúc thẩm xác định trên các thửa đất vẫn còn căn nhà của vợ chồng ông U. cùng nhiều khu mộ của gia đình.
Vì vậy, tòa phúc thẩm quyết định sửa một phần bản án sơ thẩm theo hướng cho giữ lại căn nhà, các khu mộ và mở lối đi phục vụ việc thăm viếng, đồng thời chỉ xử lý phát mại phần tài sản còn lại để bảo đảm thi hành án.
(Tham khảo Bản án số 46/2023/DS-PT ngày 22/2/2023 của TAND TP Cần Thơ)
