Các nhà đầu tư cá nhân Hàn Quốc - những người từng ồ ạt đổ tiền cho các vị thế đòn bẩy đặt cược lớn vào các tập đoàn AI hàng đầu quốc gia - đang phải gánh chịu những khoản lỗ nặng nề sau cú đảo chiều đột ngột của thị trường. Thực trạng này đã phơi bày mặt trái đầy rủi ro của làn sóng giao dịch đầu cơ vốn từng góp phần thúc đẩy một trong những thị trường chứng khoán tăng trưởng nóng nhất thế giới.
Tổn thất đặc biệt nghiêm trọng đối với những người nắm giữ quỹ ETF đòn bẩy gắn liền với hai gã khổng lồ chip Samsung Electronics và SK Hynix. Đây là những mã cổ phiếu từng tăng phi mã theo làn sóng bán dẫn được thúc đẩy bởi AI, nhưng hiện tại đã lao dốc không phanh.
Theo dữ liệu từ Tập đoàn Tài chính KB, kể từ khi các quỹ ETF đòn bẩy được thành lập vào ngày 27 tháng 5, các nhà đầu tư cá nhân Hàn Quốc đã mua ròng tới 14 nghìn tỷ won (tương đương 9,4 tỷ USD) - một con số áp đảo hoàn toàn so với mức khoảng 2 nghìn tỷ won của các nhà đầu tư nước ngoài. Tính đến thời điểm hiện tại, canh bạc này đang mang lại kết quả vô cùng tồi tệ.
Dữ liệu từ LSEG cho thấy quỹ KODEX SK Hynix Single Stock Leverage ETF – một sản phẩm được thiết kế để mang lại tỷ suất sinh lời gấp đôi biến động hàng ngày của cổ phiếu SK Hynix – đã bốc hơi khoảng 70% giá trị so với mức đỉnh kỷ lục vào tháng 6. Các diễn đàn giao dịch trực tuyến tại Hàn Quốc tràn ngập những lời than vãn, đặc biệt là sau phiên lao dốc lịch sử trong một ngày của SK Hynix vào tuần trước.
“Tôi chỉ muốn quay lại thời điểm trước khi chơi chứng khoán. Hãy trả lại tiền cho chúng tôi”, một nhà đầu tư chua chát viết.
Một người khác bình luận: “Các người đang quyết tâm đẩy tôi vào đường cùng rồi”.
Những khoản lỗ này là minh chứng rõ nét cho thấy văn hóa đầu tư cá nhân của Hàn Quốc đã khuếch đại các biên độ dao động tại các tập đoàn công nghệ lớn như thế nào, ngay cả khi giới phân tích lập luận rằng triển vọng dài hạn của các nhà sản xuất chip nhớ vẫn được giữ vững. Ông Jung In Yun, nhà sáng lập Tập đoàn Quản lý Tài sản Fibonacci, nhận định: “Các nhà đầu tư đang phải gánh chịu thua lỗ phần lớn là các nhà đầu tư cá nhân trong nước”.
Tỷ trọng của các quỹ ETF đòn bẩy trong nhóm các quỹ tập trung vào thị trường Hàn Quốc đã tăng trưởng với tốc độ chóng mặt. Theo dữ liệu từ Oxford Economics, tài sản của 25 quỹ ETF đòn bẩy lớn nhất Hàn Quốc chiếm khoảng 30% thị phần tính đến tháng 6, gấp đôi so với mức khoảng 15% vào đầu năm 2026. Tổ chức tư vấn kinh tế này đã hạ xếp hạng chứng khoán Hàn Quốc xuống mức trung lập vào cuối tháng 6, đồng thời đưa ra cảnh báo rằng các vị thế đòn bẩy đã tăng lên quá cao.
Ông Jung cho biết thêm, những người tham gia bắt đáy không đơn thuần là những tay chơi mới vào nghề chạy theo các tin đồn trên mạng xã hội. Nhiều người trong số họ là các nhà đầu tư ở độ tuổi 40 và 50 – những người đã quá quen thuộc với việc sử dụng đòn bẩy và các khoản đặt cược tập trung vào nhóm ngành công nghệ.
Trong một báo cáo công bố vào tháng trước, Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc (BoK) cũng cảnh báo rằng dư nợ đầu tư chứng khoán bằng đòn bẩy của các nhà đầu tư cá nhân đã leo lên mức cao kỷ lục, chủ yếu được thúc đẩy bởi việc vay ký quỹ (margin) và danh mục đầu tư ngày càng tập trung quá mức vào nhóm cổ phiếu bán dẫn.
Mặc dù BoK cho rằng sự tích tụ này ít có khả năng gây ra rủi ro hệ thống đối với nền tài chính, nhưng cơ quan này cảnh báo rằng đòn bẩy có thể khuếch đại làn sóng biến động trong các đợt điều chỉnh của thị trường, đặc biệt là khi tâm lý sợ bỏ lỡ (FOMO) thúc đẩy các nhà đầu tư lao vào các đợt tăng giá bằng dòng vốn đi vay.
Giới chức quản lý cũng không thể ngồi yên. Hàn Quốc mới đây đã công bố các quy định nghiêm ngặt hơn đối với các quỹ ETF đòn bẩy nhằm kiềm chế hoạt động đầu cơ của khối cá nhân sau những biến động dữ dội của Samsung Electronics và SK Hynix. Theo các biện pháp mới, nhà đầu tư sẽ cần phải ký quỹ tối thiểu 30 triệu won bằng tiền mặt để giao dịch các sản phẩm này, tăng vọt so với mức tối thiểu áp dụng thực tế trước đây là 3 triệu won.
Ông Peter Kim, Trưởng bộ phận Chiến lược Đầu tư Toàn cầu tại Tập đoàn Tài chính KB, nhận định tổn thất này cho thấy các quỹ ETF đòn bẩy đã trở thành một công cụ đầu cơ ngắn hạn thay vì là một danh mục đầu tư dài hạn.
“Chưa có dấu hiệu nào cho thấy các nhà đầu tư cá nhân Hàn Quốc sẽ tháo chạy hàng loạt khỏi thị trường, nhưng nếu áp lực dư cung đối với các quỹ ETF và tình trạng sụt giảm kèm biến động mạnh tiếp tục kéo dài, nó có thể dẫn đến một thời kỳ suy thoái dai dẳng”, ông Kim chia sẻ với CNBC qua email.
Một số chuyên gia kỳ cựu trên thị trường nhận định làn sóng bán tháo để tất toán vị thế có thể vẫn chưa kết thúc. Ông Thomas J. Hayes, Chủ tịch kiêm Thành viên điều hành của Great Hill Capital, cho rằng cổ phiếu chip nhớ đã trở thành danh mục đầu tư quá tải (crowded trade) đối với cả khối tổ chức lẫn cá nhân. “Bán dẫn và chip nhớ đang là danh mục bị quá tải vốn lớn nhất trên toàn cầu xét theo vị thế của cả khối tổ chức và cá nhân. Trò chơi này đã kết thúc rồi”, ông Hayes nhận định.
Theo: CNBC, Korea Herald
