Mua một suất đất mộ không chỉ để an táng sau này mà còn có thể sinh lời như một kênh đầu tư béo bở - đó là chiêu lừa đảo mà các đối tượng tại thành phố Bao Đầu, khu tự trị Nội Mông (Trung Quốc) đã dùng để dụ dỗ hàng trăm người già bỏ ra số tiền tiết kiệm cả đời.
‘Vừa lo hậu sự vừa kiếm lời’
Hồ sơ vụ án do Bộ Công an Trung Quốc công bố tháng 8/2025, cho thấy, từ năm 2016 đến 2019, một người đàn ông họ Vương và đồng bọn đã sử dụng công ty dịch vụ tang lễ do mình kiểm soát để triển khai mô hình “bán đất mộ trả góp kèm lãi suất”.
Cụ thể, khách hàng mua đất mộ từ công ty sẽ được cam kết: Sau 1 năm, nếu muốn trả lại đất, công ty cam kết mua lại với mức lợi nhuận 8-15% trên giá trị hợp đồng và hoàn trả toàn bộ tiền gốc. Với những khách hàng chọn kỳ hạn dài hơn (lên đến 5 năm), mức lãi suất càng cao.
Với người cao tuổi, chiêu trò này “đánh trúng tâm lý”: vừa lo được nơi an nghỉ cuối cùng cho bản thân, vừa có khoản tiền lời không nhỏ trong thời gian chờ sử dụng. Họ tin rằng đây là cách giúp con cháu bớt gánh nặng tài chính khi “lo hậu sự” sau này.
Chỉ trong 3 năm, 800 người đã đổ tiền vào “dự án đất mộ sinh lời”, với tổng số tiền lên tới 70 triệu NDT (khoảng 273 tỷ đồng).
Tin lời hứa hẹn mua lại đất mộ sau 1-5 năm kèm lãi suất 8-15%/năm, 800 người cao tuổi mất hơn 70 triệu NDT (khoảng 273 tỷ đồng). Ảnh minh họa: QZ
Đặc biệt, 80% trong số nạn nhân là người trên 60 tuổi - vốn là những người có tích lũy nhưng lại thiếu kiến thức về các sản phẩm đầu tư tài chính, dễ bị những lời chào mời “lãi suất cao, an toàn tuyệt đối” làm lung lay.
Lãi suất càng cao càng nguy hiểm
Điểm đáng chú ý trong vụ án này là cơ chế “càng gửi lâu càng lãi cao” được các đối tượng xây dựng rất bài bản.
Mức lãi suất 8-15%/năm là con số quá hấp dẫn so với lãi suất tiết kiệm ngân hàng thông thường, khiến nhiều người già không thể cưỡng lại.
Tuy nhiên, đằng sau những con số hào nhoáng đó là một kịch bản được dàn dựng công phu. Các đối tượng tổ chức cho khách hàng tham quan các khu nghĩa trang, tặng quà, mời ăn uống, tạo dựng hình ảnh một công ty làm ăn nghiêm túc, có tài sản đảm bảo.
Tháng 5/2022, Công an thành phố Bao Đầu chính thức khởi tố vụ án sau khi phát hiện các dấu hiệu bất thường. Các đối tượng đã bị bắt giữ và đưa ra xét xử.
Tháng 12/2024, Tòa án nhân dân quận Thạch Quải, thành phố Bao Đầu đã tuyên án 11 bị cáo về tội “huy động vốn trái phép” (theo Điều 176 Bộ luật Hình sự Trung Quốc). Cầm đầu đường dây, đối tượng họ Vương lĩnh án 3 năm tù và nộp phạt 120.000 NDT (khoảng 468 triệu đồng), các đồng phạm còn lại nhận án treo hoặc án tù thấp hơn. Đây là bản án cuối cùng khép lại đường dây lừa đảo kéo dài suốt 8 năm.
Vấn nạn lừa đảo ‘đất mộ’
Không chỉ dừng lại ở Nội Mông, theo cảnh báo của Bộ Công an Trung Quốc, mô hình lừa đảo bán “đất mộ”, “bệ tháp”, “suất an táng” kèm cam kết lãi suất cao đang ngày càng phổ biến, nhắm trực tiếp vào tâm lý lo lắng về “chuyện hậu sự” của người cao tuổi.
Các đối tượng thường tổ chức tham quan khu nghĩa trang, tặng quà, hội thảo chuyên đề để tạo lòng tin. Ban đầu, họ trả lãi đúng hạn để các nạn nhân tin tưởng và giới thiệu thêm người tham gia.
Khi số tiền huy động đủ lớn, chúng bất ngờ thông báo vỡ nợ, đóng cửa hoặc cắt đứt liên lạc, để lại những cụ già tay trắng, mất cả tiền lẫn “suất đất mộ” đã hứa hẹn.
Cục Điều tra Tội phạm Kinh tế, Bộ Công an Trung Quốc đã đưa ra các “từ khóa phòng chống lừa đảo” để người dân nhận diện: lãi suất cao bất thường, chiêu trò quen biết, mời chuyên gia mờ ám, tổ chức tham quan các cơ sở “đẹp như mơ” nhưng thực chất là đi thuê và đặc biệt là chiêu trò tấn công tình cảm khi nhân viên gọi các cụ bằng “bác”, “chú” và quan tâm thái quá.
Các chuyên gia khuyến cáo: Không có kênh đầu tư nào an toàn lại có thể đem lại lợi nhuận cao bất thường (8-15%/năm) chỉ trong vòng 1-5 năm.
Người cao tuổi cần đặc biệt cảnh giác với các lời mời gọi “vừa đầu tư vừa an dưỡng”, “vừa lo hậu sự vừa sinh lời” và luôn tham khảo ý kiến con cháu cũng như cơ quan chức năng trước khi quyết định bỏ ra bất kỳ khoản tiền lớn nào.
